Monday, April 30, 2012

गर्मीका रोग र रोकथामका उपाय



गर्मीको तातोसँगै डिहाइडे्रसन, सनवर्नजस्ता समस्या सुरु हुन्छन्। यस्तो अवस्थामा स्वास्थ्यको विशेष ख्याल राख्नु जरुरी हुन्छ। समयमै सजग भए स्वस्थ जीवन बिताउन सकिन्छ। गर्मीमा आउटडोर एक्टिभिटिज धेरै हुन्छ। यसअन्तर्गत लडेर, एक्सिडेन्ट परेर पनि धेरै बिरामी अस्पताल आउँछन्। गर्मीमा पखाला लाग्ने तथा उल्टी हुने समस्या पनि बढी देखिन्छ। अझ तराईमा फोहोर-मैलाका कारण डेंगु, मलेरिया आदि रोग लाग्छन्। नदी एवं खोलानालाको वरपर फोहोर जम्ने भएकाले त्यस्ता ठाउँमा लामखुट्टे धेरै हुन्छन्। त्यही फोहोरमा बसेको लामखुट्टेले टोक्दा मलेरिया हुने सम्भावना बढ्छ।

गर्मीमा बढी हावाहुरी चल्ने भएकाले आँखामा धूलो पर्छ। फलस्वरूप कन्जेटोभाइटिस -आँखा रातो हुने समस्या) देखा पर्छ। यसैगरी धूलोको एलर्जीले पनि धेरैलाई पिरोलेको पाइन्छ।

डिहाइड्रेसन गर्मीमा धेरैलाई डिहाइड्रेसन हुन्छ। बढ्दो तापक्रमसँगै वरपरको वातावरण पनि सुख्खा हुन्छ अनि गर्मी हुने भएकाले पसिना बढी आउँछ। फलस्वरूप शरीरमा पानीको मात्रा कम हुन्छ। यसबाट बच्न प्रशस्त मात्रामा पानी पिउनुपर्छ। धेरै तिर्खा लागेको छ भने त्यही समयमा पानी पिउनुपर्छ। एकछिनपछि पिउँछु भनेर बस्नु हुँदैन। काँक्रा, खरबुजा, भुइँकटहरले पनि शरीरलाई रसिलो बनाउँछ। यसैगरी नरिवल पानी सेवन गर्नु पनि लाभदायक हुन्छ।

झाडापखाला तथा बान्ता गर्मीमा फोहोर-मैला व्यवस्थापन राम्रोसँग नहुँदा यस्तो समस्या बढी देखा पर्ने गरेको छ। आकाशबाट पानी पर्ने भएकाले घर वरपर फोहोर पानी जम्मा हुन्छ। फोहोर तथा नपखालिएको खानेकुरा खाए झाडापखाला लाग्ने सम्भावना हुन्छ।

दमका रोगीले विशेष ध्यान पुर्‍याउनुपर्छ गर्मीमा बढी धूलो उड्ने भएकाले दमका रोगीलाई समस्या हुन्छ। हावाहुरी चल्ने समयमा घरबाहिर निस्कनु हुँदैन। घाममा हिँडडुल गर्नुपरे छाता ओढ्नुपर्छ। एकपटक दम रोग लागेपछि पछिसम्म पनि त्यसले पिरोल्ने भएकाले ध्यान पुर्‍याउनुपर्छ।

कन्जेक्टोभाइटिस गर्मीमा कन्जेक्टोभाइटिस -आँखा रातो हुने) पनि बढी हुन्छ। हावाहुरी चल्ने भएकाले धूलो उडेर आँखामा पर्छ। फूलको परागकणले गर्दा पनि यस्तो समस्या देखापर्छ। त्यसैले घाममा एक्सपोज हुनुअघि सनग्लास लगाएर हिँड्नुपर्छ। बाहिर हिँडड्ुल गरेर आएपछि चिसो पानीले आँखा धुनुपर्छ।

छालाको समस्या

गर्मीको आगमनसँगै छालामा पर्याप्त समस्या देखापर्छन्। धूलो तथा फूलको परागकणले गर्दा छाला चिलाउनुका साथै रातो पनि हुन्छ। छाला कालो हुने साथै चिलाउने समस्या देखिन्छ। त्यसैले छालालाई घामबाट जोगाउन हिँडडुल गर्नुअघि क्रिम लगाउनुपर्छ। त्यसले सूर्यको प्रकाशबाट आउने हानिकारक किरणले छालामा पुर्‍याउने असरबाट जोगाउँछ। शरीरमा मोस्चराइजर पनि प्रयोग गर्नुपर्छ। पुरुषले सेभिङ गर्दा छालामा समस्या देखापर्न सक्छ। त्यसैले राम्रो सेभिङ लोसन तथा अफ्टर सेभ
प्रयोग गर्नुपर्छ।

खानपानमा ध्यान
गर्मीमा खानेकुरामा पनि विशेष ध्यान दिनुपर्छ। हल्ाुका तथा चिल्लोरहित खानेकुरा खानुपर्छ। गर्मीमा धेरै चिल्लो एवं मसलायुक्त खानाले फाइदा हुँदैन। प्रशस्त मात्रामा पानी पिउनुपर्छ। रसिला फलफूल तथा सागपात बढी खानुपर्छ। खानामा सलाद पनि प्रयोग गर्नुपर्छ।
व्यायाम
 नियमित रूपमा बिहान सबेरै हिँडडुल गर्नुपर्छ। गर्मीमा बेलुका तातो हावा बहने भएकाले बिहानको स्वच्छ र ताजा हावामा हिँडडुल गर्नु उत्तम हुन्छ। धेरै व्यायाम गर्दा शरीरबाट बढी पसिना बाहिर निस्कने भएकाले हल्का व्यायाम गर्नुपर्छ।

टाउकाको पीडा
गर्मीमा टाउको दुख्ने समस्याले पनि सताउँछ। न्यूरोलोजिकल डिसअर्डरले गर्दा यस्तो हुन्छ। शरीरमा पानीको मात्रा कम हुने भएकाले टाउको दुख्छ। डिहाइडे्रसनका कारण पनि टाउको दुख्छ। त्यसैले बढी रसिला खानेकुरा खानु लाभदायक हुन्छ। पानी पनि प्रशस्त मात्रामा पिउनुपर्छ।

समाधानका उपाय
गर्मीमा सूर्यको तापक्रम बढी हुने भएकाले छालामा एलर्जी हुने समस्या पनि देखा पर्छ। त्यसैले भरसक घाममा हिँडडुल गर्नुहुँदैन। हिँड्नै परे छाता ओढेर हिँड्नुपर्छ। शरीर तथा शरीरका अन्य खुल्ला भागमा घामबाट जोगिने खालको क्रिम लगाउनुपर्छ। यसैगरी कन्जेटिभाइटिसबाट बच्न सनग्लास लगाउनुपर्छ। प्रशस्त मात्रामा पानी पिउनुपर्छ। बासी, सडेगलेका खानेकुरा खानु हुँदैन। चिल्ला खानेकुरा नखाई पानीको मात्रा बढी भएका रसिला फलफूल एवं तरकारी खानुपर्छ। राम्रोसँग पखालेर पकाइएको खानेकुरा खानुपर्छ। गर्मीमा वरपरको वातावरण सफा राख्नु जरुरी छ। 

No comments:

Post a Comment